Etam Blauw Miss Etam Bermuda Tape Tape Bermuda Blauw Miss 2EYeW9IDH

Bijbelblog
Chanan Raguse

In zowel het Oude als het Nieuwe Testament komen we het begrip ‘slaaf van God’ of ‘slaaf van Christus’ tegen. Tegenwoordig hebben we moeite met deze term. Toch is deze voorstelling niet zo vreemd.

Paulus kennen we als apostel, als afgezant van Jezus Christus.

In drie van zijn brieven duidt hij zich aan het begin zo aan.

Hij moet immers duidelijk maken met welke autoriteit hij zijn brieven schrijft.

Net zo vaak gebruikt hij echter de titel ‘slaaf van Christus’. Waarom doet hij dit? Daardoor lijkt hij zijn positie toch juist te verzwakken.

Slippers Crocs Zwart Crocband Crocband Slippers Crocs Slippers Zwart Crocband Crocs dhQrCts

Onze associaties bij het woord ‘slaaf’ zijn gevormd door de slavernij in zuidelijke staten van de VS.

ZwoegendNaketano Trui Banka' Trui 'gudra Cuva Naketano f6ybg7

Harriet Beecher Stowes boek De hut van Oom Tom is een klassieker. Slaven ingezet als goedkoop werkvee op katoenplantages. Zwoegend tot ze erbij neer vallen. Overgeleverd aan de willekeur van hun blanke meesters.

Maar slavernij was in de oudheid een uiteenlopend begrip. Je lot als slaaf was afhankelijk van de meester die je diende. Als je pech had, belandde je inderdaad op een landgoed waar je zwaar lichamelijk werk moest verrichten. In dat geval was je levensverwachting niet al te hoog.

De meeste slaven werkten echter in kleine bedrijven en huishoudens.

Stündchen 'halbes Tussenjas Mündchen' Ins Naketano 6bygf7

Hun taken zullen divers geweest zijn, maar zeker tijdens het werk in het bedrijf of op de werkplaats zullen ze hand in hand met hun meesters hebben samengewerkt. In de grote aristocratische huishoudens waren de taken heel verschillend.

Hier reikten ze van het vouwen van servetten tot gespecialiseerde functies, zoals onderwijzer of zelfs arts.

Slippers Crocs Zwart Crocband Crocband Slippers Crocs Slippers Zwart Crocband Crocs dhQrCts

Status

Slaven hadden uit zichzelf geen sociale status. Bekleedde hun meester echter een hoge maatschappelijke functie, dan straalde zijn status ook af op hen. Hoe hoger de positie van de meester, hoe verantwoordelijker de taak van een gekwalificeerde slaaf kon zijn. De keizer zette soms zelfs slaven uit zijn huishouding in als gouverneurs van veroverde provincies. Dus hoewel ze slaven waren, hadden zij aanzienlijk meer verantwoordelijkheid en autoriteit dan menig vrije.

De titel ‘slaaf van God’ komen we in het Oude Testament al tegen. Hij wordt toegekend aan de aartsvaders en aan Mozes en David. In dat geval hebben we te maken met een eretitel die uitdrukt dat de personen in kwestie een bijzondere rol speelden in Gods handelen met de wereld.

Naketano Sweatshirt Sweatshirt Entenarsch' Entenarsch' Sweatshirt 'daisy 'daisy Naketano Naketano 'daisy Rc5S4Ajq3L

Maar ook de profeten droegen de titel ‘slaaf van God’. In hun functie als overbrengers van boodschappen van God vervulden ze net zo’n rol als herauten aan een koninklijk hof.

Het woord ‘slaaf’ omvat in het Bijbels Hebreeuws dan ook zowel de betekenis van ‘gewone slaaf’ als ‘minister aan het koninklijk hof’.Emmy Donker Wieleman Austin Blauwe Handtas qUVpzLSMG

Zelfidentificatie

Het concept ‘slaaf van God’ komen we in het Oude Testament ook nog in een derde context tegen: als zelfidentificatie van Israël. Het begin hiervan ligt in de exodus. God bevrijdt Israël weliswaar uit de slavernij in Egypte, maar hij laat het volk vervolgens niet vrij. De Israëlieten worden Zijn bezit. Er vindt als het ware een wisseling van heerschappij plaats. Het voordeel is wel dat Israël vanaf dat moment de beste aller meesters dient: God – een meester op wie ze in tijden van nood een beroep kunnen doen.

In de Psalmen duiden bidders zich tegenover God regelmatig aan als ‘uw slaaf/knecht’ en spreken ze God als ‘mijn Heer’ aan. Vaak dient deze woordkeus er ook toe om God erop te wijzen dat hij een band met hen heeft en dus iets voor hen zou moeten doen. Het slaaf zijn functioneert als hier dus zelfs als pleitgrond.

De oorsprong van deze gedachte ligt in de versmelting van de ‘slaaf van God’-traditie met die van de lijdende rechtvaardige (tsaddiek). De toegewijde slaaf/dienaar van God bewijst zijn trouw door het onderhouden van Gods geboden. Tegelijkertijd gelden Gods geboden als richtsnoer voor een rechtvaardig leven. Wanneer een rechtvaardige ondanks zijn trouwe dienst aan God tegenspoed ondervindt, klopt er iets niet. In dit geval kan de rechtvaardige zich tot God wenden en van Hem verwachten dat Hij die tegenspoed wegneemt.

HuishoudenSlippers Crocs Zwart Crocband Crocband Slippers Crocs Slippers Zwart Crocband Crocs dhQrCts

In het Nieuwe Testament is de titel ‘slaaf van Christus’ niet gereserveerd voor Paulus. In 1 Korintiërs 7:22 wordt duidelijk dat Paulus alle christenen als ‘slaven van Christus’ ziet. Allemaal zijn ze onderdeel van het huishouden van Christus. Hij is de meester die ze dienen.

Zoals Paulus meteen erna duidelijk maakt is voor de christenen de dienst aan Christus en God een exclusieve zaak. Ze hebben te maken met een jaloerse meester die over zijn slaven waakt. Niet voor niets staat in de dezelfde context dat het van centraal belang is om Gods geboden te houden (vers 19).

Sweatshirt Sweatshirt Naketano Sweatshirt Sweatshirt Naketano 'mandy' Naketano 'mandy' Naketano Naketano Sweatshirt 'mandy' 'mandy' Naketano 'mandy' WHDY9beE2I

Zo bewijzen de christenen dat ze goede slaven zijn die hun meester trouw dienen.

Op ons als lezers in de 21e eeuw kan het spreken over God of Christus als meester en de gelovigen als slaven bevreemdend overkomen. De slavernij is een hoofdstuk uit de geschiedenis dat we gesloten hebben. Toch is de voorstelling niet zo vreemd. Ze wil de grootsheid van God tot uitdrukking brengen en duidelijk maken dat de mens in vergelijking met God nietig is.

'breezy Gant Gant Harvest' Harvest' Blousejurk Blousejurk 'breezy Gant 'breezy Harvest' Blousejurk wXZTOkPiu

Verhouding

In het Nederlandse woord ‘godsdienst’ klinkt deze verhouding van God en mens als ‘heer’ en ‘slaaf/ dienaar’ nog steeds door. Impliciet klinkt dit besef ook vandaag de dag nog elke keer mee wanneer God in de kerk of de synagoge tijdens de liturgie of in het gebed God als ‘Heer’ wordt aangesproken. Zo belijden dus zowel Joden als christenen dat zij in dienst staan van God.

Dienst aan God – daar zijn jodendom en christendom het over eens – is ook dienst aan de wereld. De mens heeft van God de taak gekregen voor de wereld te zorgen (Genesis 2:15), om van de wereld een betere plek te maken. God heeft haar immers te leen aan de mensen gegeven. De mens mag de aarde bestieren, maar zij is niet zijn eigendom.

Zoals de psalmist in Psalm 24 zegt: ‘De aarde en al wat op haar leeft is van de Heer.’

Duardo Crossbodytas Duardo Crossbodytas Crossbodytas Cognac Mazarin Cognac Cognac Cognac Duardo Mazarin Mazarin VGqMpUzS

Chanan Raguse is junior onderzoeker aan de PThU op het gebied van het Nieuwe Testament in de context van het jodendom van de Tweede Tempel.
Het Goede Leven neemt geregeld een Bijbelblog van onderzoekers of docenten van de PThU over, waarin zij vragen over de Bijbel beantwoorden. De gehele serie is online te vinden op www.pthu.nl/bijbelblogWall Lumina Wandlamp Wall Led Lumina Flo Flo Wandlamp Y7bfg6y. Vragen die aanleiding kunnen zijn voor nieuwe blogs, kunnen gemaild worden aan [email protected]

Eetkamerstoel Bruin Samuel Eetkamerstoel Eleonora Bruin Samuel Samuel Eleonora MpzSVU
Klein Wandlamp Zwart Wandlamp Birdy Birdy Klein Wandlamp Zwart Northern Birdy Northern E2YIeH9bWD
Slippers Crocs Zwart Crocband Crocband Slippers Crocs Slippers Zwart Crocband Crocs dhQrCts Slippers Crocs Zwart Crocband Crocband Slippers Crocs Slippers Zwart Crocband Crocs dhQrCts Slippers Crocs Zwart Crocband Crocband Slippers Crocs Slippers Zwart Crocband Crocs dhQrCts Slippers Crocs Zwart Crocband Crocband Slippers Crocs Slippers Zwart Crocband Crocs dhQrCts Slippers Crocs Zwart Crocband Crocband Slippers Crocs Slippers Zwart Crocband Crocs dhQrCts